Ακμή: Τροφές που μπορούν να περιορίσουν τις οξείες εξάρσεις της ακμής©

Υπό του Δρ. Δημητρίου Ν. Γκέλη - MD, ORL, DDS, PhD, Medical Life Coach

Τροφές που μπορεί να επιδεινώσουν ή να προκαλέσουν εξάρσεις της ακμής

Οι τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη μπορεί  να επιδεινώσουν ή να προκαλέσουν εξάρσεις της ακμής. Ο γλυκαιμικός δείκτης (ΓΔ) είναι ένας αριθμός που  καθορίζει το κατά πόσο  μια ιδιαίτερη τροφή επηρεάζει τη γλυκόζη του αίματος τυπικά ο γλυκαιμικός δείκτης κυμαίνεται μεταξύ 50 έως 100 [1, 2]:

Χαμηλός ΓΔ

Μέσος ΓΔ

Υψηλός ΓΔ

0-55

56-69

70 ή μεγαλύτερος

 

 

 

 

 

Τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη (>70) είναι η γλυκόζη, φρουκτόζη, cereals, πατάτες, αραβόσιτος μακαρόνια, επεξεργασμένες τροφές. λευκό ψωμί, το λευκό ρύζι και η σοκολάτα, τα οποία διεγείρουν  την απελευθέρωση  ινσουλίνης από τα βήτα κύτταρα του παγκρέατος [3,4]. 

Οι χυμοί φρούτων θα πρέπει αυστηρά μα αποκλείονται, διότι  περιέχουν ζάχαρη σε συμπυκνωμένο βαθμό, που δεν εξισορροπείται η πυκνότητα της από τις φυσικές ίνες και την πεκτίνη  που περιέχουν τα πλήρη βιολογικά φρούτα.

Προτιμώνται οι φρέσκοι  χυμοί λαχανικών ιδίως των πρά;σινων λαχανικών, στους οποίους οι υδατάνθρακες υφίστανται βραδεία διάσπαση προς απλά σάκχαρα, που επιδρούν ελάχιστα στα επίπεδα της ινσουλίνης.

Ήδη από το 2010 υπάρχουν δημοσιεύσειςin που περιγράφουν ότι η διατροφή θα μπορούσε να επηρεάσει τις εξάρσεις της ακμής. Ο Ferdowsian Hr, Levin S (2010) ανέφεραν  ότι , πράγματι η διατροφή επηρεάζει τις εξάρσεις της ακμής. Συγκεκριμένα κάνουν αναφορά της ανάλυσης των αποτελεσμάτων 27 μελετών και 21 μελετών παρατήρησης  και 6 κλινικών μελετών [5].

Στις παραπάνω μελέτες βρέθηκε ότι η κατανάλωση αγελαδινού γάλακτος αυξάνει το επιπολασμό και τη σοβαρότητα της ακμής. Βρήκαν επίσης ότι υπάρχει σχέση  μεταξύ της κατανάλωσης  τροφών υψηλού γλυκαιμικού δείκτη και του κινδύνου εμφάνισης της ακμής.

Ο Adebamowo CA1  και οι συνεργάτες (2007) μελέτησαν 47,355 γυναίκες που συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο στηριγμένο στη σχολική διατροφή που εχορηγείτο στα γυμνάσια το 1998 και γιατροί είχαν διαγνώσει στις γυναίκες σοβαρή εφηβική ακμή.

Οι παραπάνω ερευνητές βρήκαν ότι υπάρχει θετική σχέση μεταξύ της ακμής  και της ολικής κατανάλωσης γάλακτος και του αποβουτυρωμένου γάλακτος.

Υπέθεσαν ότι αυτή η σχέση με το γάλα μπορεί να υπάρχει, ένεκα της παρουσίας ορμονών στο γάλα και άλλων βιοδραστικών μορίων του γάλακτος [6].

Λεπτομερέστερες έρευνες απέδειξαν τη σχέση του αποβουτυρωμένου γάλακτος και της ακμής  και την απέδωσαν στην υψηλή επεξεργασία που υφίσταται το πλήρες γάλα και ή στα υψηλτερα οιστρογόνα που περιέχει σε σύγκριση με το πλήρες γάλα [7].

Σε άλλη έρευνα βρέθηκε ότι η κατανάλωση τροφίμων υψηλού γλυκαιμικού δείκτη και η συχνότητα κατανάλωσης γάλακτος και παγωτών  σχετίζονται θετικά με την εκδήλωση της κοινής ακμής [8].

Τι πρέπει να αποφεύγεται από τα άτομα με ακμή

Τα άτομα με ακμή μπορεί να αποφύγουν τις παρακάτω τροφές για επτά ημέρες  και να παρακολουθήσουν αν, η ακμή τους βελτιώνεται ή χειροτερεύει..

Αγελαδινό γάλα: Είναι γνωστό από το 2010 ότι υπάρχει σχέση μεταξύ της κατανάλωσης αγελαδινού γάλακτος και της πρόκλησης ακμής. Το αγελαδινό γάλα υποστηρίχτηκε ότι ανεβάζει το σάκχαρο του αίματος με επακόλουθο τη δημιουργία φλεγμονής. Επίσης ανεβάζει τα επίπεδα της ινσουλίνης που ενθαρρύνει την παραγωγή του σμήγματος στο δέρμα. Μεγάλες ποσότητες αγελαδινού γάλακτος προέρχεται από έγγυες αγελάδες. Γιαυτό υπάρχουν στο γάλα ποικίλες ορμόνες που προάγουν την παραγωγή δερματικού σμήγματος.

Το γάλα περιέχει επίσης αυξητικές ορμόνες  που προάγουν την υπερανάπτυξη των δερματικών κυττάρων, πιθανόν μέσω μπλοκαρίσματος των πόρων του δέρματος. Έχει περιγραφεί ότι η υπερκατανάλωση γάλακτος στην εφηβεία συνοδευόταν από υψηλότερες συχνότητες εμφάνισης ακμής σε σύγκριση με άτομα που έπιναν λίγο ή καθόλου γάλα.

Η κατανάλωση αγελαδινού γάλακτος και πρωτεΐνης του αγελαδινού γάλακτος προκαλεί αλλαγές του ορμονικού άξονα της ινσουλίνης, της αυξητικής ορμόνης και του ινσουλινοειδούς αυξητικού παράγοντα [insulin-like growth factor-1(IGF-1) ] στους ανθρώπους.

Η κατανάλωση γάλακτος ανεβάζει τον IGF-1στον ορό του αίματος  κατά την περινεογνική περ5ίοδο, την εφηβεία και την ενήλικη ζωή. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας υπάρχει φυσιολογικά αυξημένη  έκκριση αυξητικής ορμόνης και IGF-1, που αυξάνει ακόμη περισσότερο  με την κατανάλωση γάλακτος. Ο IGF-1 είναι ένα ισχυρό μιτογόνο και μετά τη σύνδεσή του  με τους υποδοχείς του  προκαλεί κυτταρικό πολλαπλασιασμό  και αναστέλλει την απόπτωση.

Τα κερατινοκύτταρα και σμηγματοκύτταρα του δέρματος, καθώς επίσης και τα επινεφρίδια που συνθέτουν ανδρογόνα  και οι γεννητικοί αδένες ή γονάδες διεγείρονται από τον  IGF-1. Η επιδημία ακμής που υπάρχει κατά την εφηβεία  στους Δυτικούς πληθυσμούς που καταναλίσκουν συστηματικά γάλα  θα μπορούσε να εξηγηθεί από τον αυξημένο IGF-1, που διεγείρει τους σμηγματογόνους αδένες του δέρματος.

Η ακμή θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα μοντέλο χρόνιας  νόσου του Δυτικού κόσμου που οφείλεται σε παθολογική αύξηση της διέγερσης από τον IGF-1. Πολλά άλλα όργανα , όπως ο θύμος, ταόλοι οι αδένες και οι αγγειακές λείες μυϊκές ίνες , καθώς και οι νευρώνες υφίστανται αυτή την ανώμαλα αυξημένη ορμονική διέγερση.

Οι αλλαγές που υφίσταται ο άξονας του IGF-1 από την κατανάλωση γάλακτος συμβάλλει στην ανάπτυξη εμβρυικής μακροσωμίας, την πρόκληση ατοπίας, επιταχυνόμενη γραμμική αύξηση , αθηροματοσκλήρυνση, καρκινογένεση και νευροεκφυλιστικές νόσους.  Οι παρατηρήσεις της μοριακής βιολογίας  υποστηρίζονται από επιδημιολογικά δεδομένα που  αποκαλύπτουν ότι η κατανάλωση γάλακτος προάγει τις χρόνιες νόσους στις Δυτικές κοινωνίες [9].

Ζάχαρη: Η ζάχαρη έχει υψηλό γλυκαιμικό δείκτη και προκαλεί αλλαγές στη σύσταση των λιπαρών οξέων του σμήγματος, που είναι ο πιο κρίσιμος   προφλεγμονώδης και φαγεσορογόνος μηχανισμός. Βεβαίως όλα εξαρτώνται από τη δόση και τη συχνότητα της λήψης της ζάχαρης. Οι ίδιοι οι πάσχοντες από ακμή αναφέρουν ότι επιδεινώνεται η ακμή τους όταν καταναλίσκουν γλυκίσματα ή ποτά που περιέχουν ζάχαρη..

Τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη: Οι τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη  διασπώνται εύκολα στο σώμα, πυροδοτώντας την αύξηση της ινσουλίνης και ανεβάζοντας τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα. Πυροδοτούν ορμονικές διακυμάνσεις  και τη φλεγμονή, που προάγουν την ακμή.

Συγκεκριμένα οι τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη  τροποποιούν τη βιοδραστηριότητα  του ελεύθερου IGF-1 του ορού και των ελεύθερων ανδρογόνων. Έχει παρατηρηθεί ελάττωση του μεγέθους των σμηγματογόνων αδένων  και ελάττωση της έκφρασης του SREBP-1στο δέρμα του προσώπου με ακμή μετά από δεκαήμερο χορήγηση διατροφής χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη.

Αυτή η μεταβολική αντίδραση  εξηγείται από την εξασθένιση της σηματοδότησης της βιοχημικής οδού  AKTmTORCλόγω του περιορισμού των υδατανθράκων με εξασθενημένη σηματοδότηση της ινσουλίνης [10].
         Ο SREBP-1 [Sterol regulatory element binding protein-1c ]είναι ο κύριος μεταγραφικός παράγοντας που μεσολαβεί για την ενεργοποίηση της λιπογένεσης. Η πρωτεϊνική κινάση Β γνωστή και ως  Akt, είναι μια ειδική πρωτεΐνη σερίνης/θρεονίνης που παίζει ρόλο κλειδί στις πολλαπλές κυτταρικές βιοχημικές διεργασίες, όπως ο μεταβολισμός της γλυκόζης, η απόπτωση, κυτταρικός πολλαπλασιασμός και η κυτταρική μετανάστευση. ΟΑkt-mammalian target of rapamycin complex 1 (mTORC1) είναι ένακρίσιμο βήμα για την ενεργοποίηση μορίων.

Τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη είναι το λευκό ψωμί, τα επεξεργασμένα δημητριακά που καταναλίσκονται ως πρωινό , πατάτες, αρτοβουτήματα, τσιπς, κεϊκς κλπ. Επιλέγονται προς κατανάλωση τροφές χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, όπως λαχανικά, ολόκληροι σπόροι, γλυκοπατάτες και τα περισσότερα φρούτα.

Φθηνά τρόφιμα υψηλής θερμιδικής περιεκτικότητας και ζάχαρης ή λίπους με μικρή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνη. Τα χάμπουργκερς, οι τηγανιτές πατάτες  και τα τοιαύτα θεωρούνται φθηνοτροφές (Junk food)  Οι  φθηνοτροφές για τους ίδιους λόγους που περιγράφηκαν πιο πάνω  (ορμονικές διακυμάνσεις, αύξηση των επιπέδων του σακχάρου) είναι στον κατάλογο των τροφών που πρέπει να αποφεύγουν τα άτομα με ακμή.

Φαγητά  ταχείας εστίασης (Fastfood): Τα λιπαρά τρόφιμα ταχείας εστίασης δημιουργούν φλεγμονή στο σώμα. Υπάρχουν μελέτες που έχουν συνδέσει τα φαγητά ταχείας εστίασης με την εκδήλωση παιδικού άσθματος λόγω της δυνατότητάς τους να αυξάνουν τη φλεγμονή. Η φλεγμονή οδηγεί στη δημιουργία ακμής.


Οποιαδήποτε μορφή σοκολάτας

Τα αποτελέσματα της επίδρασης της σοκολάτας στην πρόκληση εξάρσεων της ακμής  έχουν πρόσφατα επαναξιολογηθεί και περιγράφεται ότι η κατανάλωση σοκολάτας επιδεινώνει την ακμή [11, 12, 13] . Για πολλά χρόνια  πιστεύανε ότι η σοκολάτα δεν παίζει οποιοδήποτε ρόλο στην επιδείνωση μιας ακμής.

Προκειμένου να ερευνήσουν, αν η λήψη 99% σκούρας σοκολάτας, όταν καταναλίσκεται σε  ημερήσια βάση θα προκαλούσε ακμή ή θα επιδείνωνε την ακμή σε προδιατεθειμένους  στην ακμή  άνδρες, ζητήθηκε από 25 άνδρες με προδιάθεση στην ακμή  να καταναλώνουν 25 γραμμάρια σκούρας σοκολάτας 99%, καθημερινά, για 4 εβδομάδες.

Κάθε εβδομάδα αξιολογούσαν την κατάσταση της ακμής μετρώντας τις δερματικές βλάβες. Οι ασθενείς απαντούσαν σε ερωτήσεις διατροφικού περιεχομένου και καταγράφονταν οι ημερήσιες δραστηριότητές τους.

  Παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική άνοδος των αλλαγών των σκορ ακμής και του αριθμού των φαγεσόρων (λευκά ή μαύρα μπιμπίκια) και των φλεγμονωδών βλατίδων  από τις πρώτες 2 εβδομάδες αυτής της μελέτης. Σε 4 εβδομάδες οι αλλαγές παρέμειναν στατιστικά σημαντικές σε σύγκριση με την αρχική κατάσταση των ασθενών.

Συνεπώς η σκούρα σοκολάτα όταν καταναλίσκεται σε κανονικές ποσότητες, για 4 εβδομάδες μπορεί να επιδεινώσει την ακμή στα άτομα των οποίων το δέρμα έχει προδιάθεση στην ακμή [14].

Οι έφηβοι και οι νέοι που έχουν προδιάθεση στην ακμή θα πρέπει να αποφεύγουν όσες τροφές, αποδεδειγμένα πλέον γνωρίζουμε, ότι μπορούν να επιδεινώσουν ή να δημιουργήσουν εξάρσεις ακμής. Επιλλέγονται τρόφιμα της καθημερινής διατροφής, πλούσια σε ψευδάργυρο και οπωσδήποτε μετρώνται, μεταξύ των άλλων εργαστηριακών εξετάσεων που συνήθως ζητάει δερματολόγος από τους πάσχοντες είναι και τα επίπεδα της 25 υδροξυβιταμίνης D3 και του ψευδαργύρου στο αίμα.

Σε περίπτωση έλλειψης ή οριακής έλλειψης χορηγείται συμπληρωματικά, καθημερινά μία κάψουλα Zincobell, ανά εξάωρο, μαζί με φαγητό. Το Zincobell είναι η πιο ευαπορρόφητη μορφή ψευδαργύρου, διότι περιέχει σε κάθε κάψουλα 10mg πικολινικού ψευδαργύροy καi 150mg βιταμίνης C.

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1. Melnik B.Dietary intervention in acne: Attenuation of increased mTORC1 signaling promoted by Western diet. Dermatoendocrinol. 2012 Jan 1; 4(1):20-32. [PubMed] [Ref list]

2.Smith RN, Mann NJ, Braue A, Mäkeläinen H, Varigos GA. The effect of a high-protein, low glycemic-load diet versus a conventional, high glycemic-load diet on biochemical parameters associated with acne vulgaris: a randomized, investigator-masked, controlled trial. J Am Acad Dermatol. 2007 Aug; 57(2):247-56. [PubMed] [Ref list]

3. Melnik BC, Zouboulis CC. Potential role of FoxO1 and mTORC1 in the pathogenesis of Western diet-induced acne. Exp Dermatol. 2013 May; 22(5):311-5. [PubMed] [Ref list]

4. Ferdowsian Hr, Levin S, “Does diet really affect acne?” Skin Therapy Lett, 2010 Mar;15(3):1-2,5, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20361171.

5.Ferdowsian Hr, Levin S, “Does diet really affect acne?” Skin Therapy Lett, 2010 Mar;15(3):1-2,5, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20361171.2010,

6. Adebamowo CA1,Spiegelman D,Danby FW,Frazier AL,Willett WC,Holmes MD. High school dietary dairy intake and teenage acne. J Am Acad Dermatol.2005 Feb;52(2):207-14.

7. Quynh-Giao Nguyen, Ramsey Markus, Rajani Katta. Diet and acne: an exploratory survey study of patient beliefs. Dermatol Pract Concept. 2016 Apr; 6(2): 21–27. Published online 2016 Apr  30. doi: 10.5826/dpc.0602a05

8. Ismail NH1,Manaf ZA,Azizan NZ. High glycemic load diet, milk and ice cream consumption are related to acne vulgaris in Malaysian young adults: a case control study. BMC Dermatol.2012 Aug 16;12:13. doi: 10.1186/1471-5945-12-13.

9. Melnik B1. Milkconsumption: aggravating factor ofacneand promoter of chronic diseases of Western societies. J Dtsch Dermatol Ges.2009 Apr;7(4):364-70. doi: 10.1111/j.1610-0387.2009.07019.x. Epub 2008 Feb 20.

10. Bodo C Melnik . Linking diet to acne metabolomics, inflammation, and comedogenesis: an update. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2015; 8: 371–388. Published online 2015 Jul  15. doi:  10.2147/CCID.S69135

11. Slawson DC1. ChocolateConsumption May MakeAcne VulgarisWorse. Am Fam Physician.2017 Jan 15;95(2):122-123.

12. Delost GR1,Delost ME2,Lloyd J3. The impact ofchocolateconsumption onacne vulgarisin college students: A randomized crossover study. J Am Acad Dermatol.2016 Jul;75(1):220-2. doi: 10.1016/j.jaad.2016.02.1159.

13. Vongraviopap S1,Asawanonda P1. Darkchocolateexacerbatesacne. Int J Dermatol.2016 May;55(5):587-91. doi: 10.1111/ijd.13188. Epub 2015 Dec 29.

14. Caroline Caperton, MD, MSPH,a Samantha Block, BS,a Martha Viera, MD,a Jonette Keri, MD, PhD,a and Brian Berman, MD, PhDb Double-blind, Placebo-controlled Study Assessing the Effect of Chocolate Consumption in Subjects with a History of Acne Vulgaris. J Clin Aesthet Dermatol. 2014 May; 7(5): 19–23.












Λιανική τιμή: 18.30€



Δρ. Δημήτριος Ν. Γκέλης
dr gellis 
 O Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, Iατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών ζεί και εργάζεται στην Κόρινθο, Δαμασκηνού 46, τηλ. 27410 26631, 6944280764. 

pharmage@otenet.gr 

Στην Κόρινθο διατηρεί ένα σύγχρονο ιατρείο θεραπείας δυσεπίλυτων ιατρικών προβλημάτων, συνεργαζόμενος, γιαυτό με τους αποτελεσματικότερους ιατρούς, κάθε ειδικότητας στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό.


































  Ο συγγραφέας του παραπάνω άρθρου, Δρ Δημήτριος Ν. Γκέλης, δημιουργός του zinc.gr, σας ευχαριστεί που αφιερώσατε τον πολύτιμο χρόνο σας, για να διαβάσετε το παρόν άρθρο. Αν θα θέλατε να λαμβάνετε την ΙΑΤΡΙΚΗ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ του Δρ Δ.Ν.Γκέλη μπορείτε να εγγραφείτε στα ενημερωτικά μας email στέλνωντας μας τη διεύθυνση του ηλεκτρονικού σας ταχυδρομειου, μέσω της παρακάτω φόρμας.